مقایسه انحراف از چشم‌اندازهای زمانی متعادل و منفی در بین کشتی‌گیران نخبه و غیرنخبه

نظرپوری, شهرام

doi:10.22089/spsyj.2025.18321.2595

مقایسه انحراف از چشم‌اندازهای زمانی متعادل و منفی در بین کشتی‌گیران نخبه و غیرنخبه

نوع مقاله : مطالعه پژوهشی اصیل

نویسنده

شهرام نظرپوری

گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران.

10.22089/spsyj.2025.18321.2595

چکیده

هدف: مفهوم چشم‌اندازهای زمانی، در زمینه‌های مختلف عملکردی انسان موردتوجه قرار گرفته است. اما، این مفهوم در زمینه عملکرد ورزشی کمتر مورد بررسی قرار گرفته است. بنابراین، پژوهش حاضر با هدف مقایسه‌ انحراف از چشم‌اندازهای زمانی متعادل و منفی در بین کشتی‌گیران نخبه و غیرنخبه انجام شده است.
مواد و روش ها: جامعۀ آماری این مطالعه توصیفی- مقایسه‌ای، شامل کلیۀ کشتی‌گیران نخبه و غیرنخبه مرد از شهر تهران بود که به روش نمونه‌گیری هدفمند ۲۰۲ کشتی‌گیر شامل ۸۶ کشتی‌گیر نخبه و ۱۱۶ کشتی‌گیر غیرنخبه به‌عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها شامل پرسش‌نامه چشم‌اندازهای زمانی زیمباردو (1999) و فرمول‌های محاسباتی مربوطه جهت ارزیابی انحراف از چشم‌اندازهای زمانی متعادل و منفی بود. داده‌های بدست آمده با استفاده از تحلیل واریانس چندمتغیره (MANOVA) در نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۶ و سطح معناداری ۰٫۰۵ تحلیل شدند.
یافته ها: نتایج نشان داد که بین کشتی‌گیران نخبه و غیرنخبه در ابعاد مختلف چشم‌اندازهای زمانی تفاوت معناداری وجود دارد. در همین راستا، کشتی‌گیران نخبه در مقایسه با کشتی‌گیران غیرنخبه، فاصله بیشتری از الگوی منفی و فاصله کمتری از الگوی متعادل چشم‌اندازهای زمانی را داشتند (p < 0.001).
نتیجه گیری: این یافته‌ها بر اهمیت کسب الگوی چشم‌انداز زمانی متعادل به‌عنوان یکی از ویژگی‌های روان‌شناختی کلیدی مرتبط با عملکرد ورزشی تأکید دارند. مربیان کشتی می‌توانند با بهره‌گیری از این نتایج به تقویت عملکرد و رشد بلندمدت ورزشکاران خود کمک کنند. پیشنهاد می‌شود در پژوهش‌های آتی الگوی چشم‌انداز زمانی متعادل در ورزشکاران رشته‌های مختلف مورد بررسی قرارگیرد تا امکان تعمیم‌پذیری نتایج افزایش یابد.

کلیدواژه‌ها

چشم‌انداز زمانی متعادل

چشم‌انداز زمانی منفی

کشتی‌گیران نخبه

کشتی‌گیران غیرنخبه

عملکرد ورزشی

موضوعات

مطالعات بنیادی در روان شناسی ورزشی

عنوان مقاله English

A Comparison of Deviations from Balanced and Negative Time Perspectives between Elite and Non-Elite Wrestlers

نویسنده English

shahram nazarpouri

Department of Physical Education and Sport Sciences, Faculty of Literature and Humanities, Lorestan University, Khorramabad, Iran (Corresponding Author)

چکیده English

Time perspective, as measured by the Zimbardo Time Perspective Inventory (ZTPI), has been recognized as an important psychological factor in domains such as education, health, and, to a lesser extent, athletic performance. However, ZTPI scores have been operationalized in various ways, including composite scores that simultaneously consider the mean values of its five dimensions. The present study examined differences in two composite indices Deviation from a Balanced Time Perspective (DBTP) and Deviation from a Negative Time Perspective (DNTP) among elite and non-elite Iranian wrestlers. This comparative study included 202 male wrestlers (86 elites with national team experience and 116 non-elites active at club or provincial levels) selected via purposive sampling. The ZTPI questionnaire and relevant computational formulas were employed to extract DBTP and DNTP indices. Data were analyzed using multivariate analysis of variance (MANOVA) in SPSS version 26, with a significance level of α = 0.05. Results indicated that elite wrestlers exhibited significantly lower deviation from a balanced time perspective (p < 0.001, η² = .744) and lower tendencies toward negative dimensions (p < 0.001, η² = .880) such as Past Negative and Fatalistic Present compared to their non-elite counterparts. These findings underscore the importance of a BTP profile as a key psychological characteristic associated with successful athletic performance in wrestling. Based on these results, future studies should further explore DBTP and DNTP indices in athletes across various sports, cultures, and age groups to enhance the generalizability of findings.

کلیدواژه‌ها English

Balanced Time Perspective (BTP)"

Negative Time Perspective (NTP)"

Elite Wrestlers

Non-elite Wrestlers"

Sport Performance"

1. Artemenko, B., Khomenko, S., & Yukhymenko, L. (2020). Peculiarities of CNS work in people of different age during intense motor activity. Cherkasy University Bulletin: Biological Sciences Series, (2), 4–10.

https://doi.org/10.31651/2076-5835-2018-1-2020-2-4-10

2. Adams, J., & Nettle, D. (2009). Time perspective, personality and smoking, body mass, and physical activity: An empirical study. British Journal of Health Psychology, 14(1), 83–105.

https://doi.org/10.1348/135910708X299664

3. Davis, P. A., Trotter, M., Åström, E., & Rönnlund, M. (2024). Balancing time for health behaviors: Associations of time perspective with physical activity and weight management in older adults. American Journal of Health Promotion, 38(7), 960–969.

https://doi.org/10.1177/08901171241242546

4. García, J. A., & Ruiz, B. (2015). Exploring the role of time perspective in leisure choices: What about the balanced time perspective? Journal of Leisure Research, 47(5), 515–537.

https://doi.org/10.18666/JLR-2015-V47-I5-5876

5. Lewin, K. (1943). Defining the “field at a given time.” Psychological Review, 50(3), 292.

https://doi.org/10.1037/h0062738

6. Li, Y. (2025). Balanced time perspective, time management disposition, and resilience: A moderated mediation model of academic performance. Frontiers in Psychology, 16, 1484152.

https://doi.org/10.3389/fpsyg.2025.1484152

7. McKay, M. T., & Cole, J. C. (2020). The relationship between balanced and negative time perspectives, and symptoms of anxiety and depression. Psychiatry Research, 284, 112769. https://doi.org/10.1016/j.psychres.2019.112769

8. Mitić, P., Nedeljković, J., Bojanić, Ž., Franceško, M., Milovanović, I., Bianco, A., & Drid, P. (2021). Differences in the psychological profiles of elite and non-elite athletes. Frontiers in Psychology, 12, 635651.

https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.635651

9. Nabilpour, M., Samanipour, M. H., Bragazzi, N. L., Haddad, M., Herrera-Valenzuela, T., Tao, D., Baker, J. S., & Šimenko, J. (2023). An investigation into the associations between psychological skills, anaerobic fitness, and aerobic fitness in elite Iranian taekwondo athletes. PLOS ONE, 18(7), e0288227.

https://doi.org/10.1371/journal.pone.0288227

10. Nazarpouri, S., & Aghdasi, M. (2024). A Comparison of Emotional Intelligence, Self-Efficacy, and Time Perspective Dimensions Between Elite and Non-Elite Wrestlers. Sport Psychology Studies, 13(48), 55-74. In Persin.

https://doi.org/10.22089/spsyj.2024.14287.2375

11. Oyanadel, C., & Buela-Casal, G. (2014). Time perception and psychopathology: Influence of time perspective on quality of life of severe mental illness. Actas Españolas de Psiquiatría, 42(3), 99–107.

https://doi.org/10.1016/j.actpsi.2014.03.001

12. Popovych, I., Chervinska, I., Kazibekova, V., Vasylyk, M., Verbeschuk, S., & Gniezdilova, V. (2022). Young athletes’ time perspective as a factor in the development of sports motivation. Journal of Physical Education and Sport, 22(10), 2427–2435.

https://doi.org/10.7752/jpes.2022.10310

13. Qaxxorovich, S. G. (2025). The role of mental toughness in wrestling performance. FARS International Journal of Education, Social Science & Humanities, 13(1), 10–14.

https://doi.org/10.36439/shjs/2021/1/9498

14. Röthlin, P., Birrer, D., Horvath, S., & Grosse Holtforth, M. (2016). Psychological skills training and a mindfulness based intervention to enhance functional athletic performance: Design of a randomized controlled trial using ambulatory assessment. BMC Psychology, 4(1), 39.

https://doi.org/10.1186/s40359-016-0147-y

15. Rushall, B. S. (2006). Psychological factors and mental skills in wrestling. In The sport psychologist’s handbook: A guide for sport specific performance enhancement (pp. 375–399).

https://doi.org/10.1002/9780470713174.ch17

16. Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2024). Self determination theory. In Encyclopedia of quality of life and well-being research (pp. 6229–6235). Springer.

https://doi.org/10.1007/978-3-031-17299-1_2630

17. Shores, K., & Scott, D. (2007). The relationship of individual time perspective and recreation experience preferences. Journal of Leisure Research, 39(1), 28–59.

https://doi.org/10.1080/00222216.2007.11950097

18. Stolarski, M., Fieulaine, N., & Van Beek, W. (2015). Time perspective theory: Review, research and application. In Time perspective theory: Review, research and application (pp. 481–498). Springer International Publishing.

https://doi.org/10.1007/978-3-319-07368-2_25

19. Stolarski, M., Fieulaine, N., & Zimbardo, P. G. (2018). Putting time in a wider perspective: The past, the present and the future of time perspective theory. In V. Zeigler-Hill & T. K. Shackelford (Eds.), The SAGE handbook of personality and individual differences (pp. 592–628). SAGE Publications.

https://doi.org/10.4135/9781529716661.n263

20. Stolarski, M., Waleriańczyk, W., & Pruszczak, D. (2019). Introducing temporal theory to the field of sport psychology: Toward a conceptual model of time perspectives in athletes’ functioning. Frontiers in Psychology, 9, 2772.

https://doi.org/10.3389/fpsyg.2018.02772

21. Williams, J. M., & Andersen, M. B. (1998). Psychosocial antecedents of sport injury: Review and critique of the stress and injury model. Journal of Applied Sport Psychology, 10(1), 5–25.

https://doi.org/10.1080/10413209808406375

22. Zarbo, C., Stolarski, M., Zamparini, M., Damiani, S., Casiraghi, L., Rocchetti, M., Starace, F., & de Girolamo, G. (2023). Time perspective affects daily time use and daily functioning in individuals with schizophrenia spectrum disorders: Results from the Multicentric Diapason Study. Journal of Psychiatric Research, 160, 93–100.

https://doi.org/10.1016/j.jpsychires.2023.02.012

23. Zentsova, N. I., & Leonov, S. V. (2013). Comparative characteristics of time perspective of professional athletes and drug addicted people. Procedia – Social and Behavioral Sciences, 78, 340–344.

https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2013.04.307

24. Zimbardo, P. G., & Boyd, J. N. (1999). Putting time in psychological perspective: A valid, reliable individual differences metric. Journal of Personality and Social Psychology, 77(6), 1271–1288.

https://doi.org/10.1037/0022-3514.77.6.1271