مطالعات روان‌شناسی ورزشی

مطالعات روان‌شناسی ورزشی

مدل پیش‌بینی نوع ورزش بر اساس ویژگی‌های زیستی و روان‌شناختی: نقش نسبت انگشت دوم به چهارم 2D:4D، سوماتوتایپ و ترجیح انگیزشی در استعدادیابی ورزشی

نوع مقاله : مطالعه پژوهشی اصیل

نویسندگان
گروه علوم ورزشی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران
چکیده
هدف: موفقیت ورزشی حاصل تعامل چندبعدی عوامل زیستی، آنتروپومتریک و روان‌شناختی است. پژوهش‌های پیشین عمدتاً این عوامل را به‌طور جداگانه بررسی کرده‌اند، در حالی‌که رویکردهای نوین استعدادیابی بر مدل‌های ترکیبی تأکید دارند. هدف پژوهش حاضر، آزمون یک مدل پیش‌بینی زیستی–روان‌شناختی بر اساس نسبت انگشت دوم به چهارم (2D:4D)، سوماتوتایپ و ترجیح انگیزشی در ورزشکاران نیمه‌حرفه‌ای رشته‌های تیمی و انفرادی بود.

روش: این پژوهش توصیفی–تحلیلی به‌صورت مقطعی بر روی ۴۰ ورزشکار مرد (۲۰ تیمی، ۲۰ انفرادی) با میانگین سنی ۲۴ سال اجرا شد. نسبت 2D:4D با کولیس دیجیتال، سوماتوتایپ با روش Heath–Carter و ترجیح انگیزشی با مقیاس Paratelic Dominance سنجیده شد. شاخص موفقیت ورزشی بر اساس ترکیبی از سال‌های تجربه، مدال‌های رسمی و رتبه فدراسیونی محاسبه گردید. داده‌ها با آزمون همبستگی اسپیرمن و رگرسیون لجستیک چندمتغیره همراه با اعتبارسنجی متقاطع تحلیل شدند.

یافته‌ها: نتایج نشان داد نسبت 2D:4D با گرایش پاراتلیک (ρ=-0.54؛ p<0.001) و مزومورفی (ρ=-0.33؛ p=0.02) همبستگی منفی معنادار داشت. همچنین گرایش پاراتلیک با مزومورفی نیز همبستگی معناداری نشان داد (ρ=-0.29؛ p=0.03). مدل ترکیبی شامل سه متغیر (2D:4D، مزومورفی و پاراتلیک) توانست نوع ورزش (تیمی/انفرادی) را با دقت 0.78 و AUC=0.81 پیش‌بینی کند.

نتیجه‌گیری: ترکیب سه شاخص ساده و کم‌هزینه می‌تواند چارچوبی چندبعدی و کاربردی برای استعدادیابی ورزشی فراهم آورد.

مربیان و فدراسیون‌ها می‌توانند از این مدل به‌عنوان ابزاری سریع و علمی برای غربالگری اولیه استفاده کنند و انتخاب رشته و برنامه‌ریزی تمرینی را با دقت بیشتری هدایت نمایند. این رویکرد ضمن افزایش کارایی فرآیند استعدادیابی، می‌تواند جایگزین قضاوت صرفاً تجربی در نظام ورزش کشور شود.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

A Predictive Model of Sport Type Based on Biopsychological Traits: The Role of 2D:4D Ratio, Somatotype, and Motivational Preference in Talent Identification

نویسندگان English

Shahin Ketabi
Mohammad Maleki
Nikoo Badri
Hasti Ghasemkarimi
Department of Sport Sciences, Faculty of Humanities and Social Sciences, University of Kurdistan, Sanandaj, Iran
چکیده English

Sporting success and sustained participation are increasingly recognized as outcomes of complex interactions among biological, anthropometric, and psychological factors. While previous studies have often examined these determinants separately, contemporary talent identification frameworks emphasize integrative and multidimensional approaches. This descriptive–analytical cross-sectional study involved forty semi-professional male athletes (20 team sport and 20 individual sport athletes; mean age ≈ 24 years). The right-hand 2D:4D ratio was measured using a digital caliper as a biological indicator. Somatotype was assessed based on the Heath–Carter method, with mesomorphy retained for analysis. Motivational preference was evaluated using the Paratelic Dominance Scale grounded in Reversal Theory. Sporting success was quantified through a composite index derived from training experience, official competitive achievements, and federation ranking. Data were analyzed using Spearman’s correlation coefficients and multivariate logistic regression with five-fold cross-validation.

The 2D:4D ratio showed significant negative correlations with paratelic motivational preference (ρ = −0.54, p < 0.001) and mesomorphy (ρ = −0.33, p = 0.02). Paratelic preference was also negatively associated with mesomorphy (ρ = −0.29, p = 0.03). The integrated logistic regression model, including 2D:4D, mesomorphy, and paratelic preference, significantly predicted sport type with an accuracy of 0.78 and an area under the curve (AUC) of 0.81.

The findings indicate that combining low-cost biological, anthropometric, and motivational indicators offers a practical multidimensional framework for predicting sport type. This model may assist coaches and sport psychologists as an evidence-based screening tool, enhancing talent identification efficiency and reducing reliance on subjective judgments in athlete development systems.

کلیدواژه‌ها English

Talent identification
2D:4D ratio
Somatotype
Motivation
Biopsychological model

  • تاریخ دریافت 12 مهر 1404
  • تاریخ بازنگری 17 بهمن 1404
  • تاریخ پذیرش 17 بهمن 1404